Ruộng bậc thang và 'mai rùa': bóng bầu dục ở Việt Nam

print

Đi chân trần và lầy lội, một nhóm thanh thiếu niên chạy nước rút trên một sân đất, chơi một trận bóng bầu dục ở một đất nước mà ít người biết về môn thể thao này.

 

Một quả bóng bầu dục là một vật khác thường ở nông thôn Việt Nam. Ảnh của AFP / Manan Vatsyayana.

Các bạn trẻ này tham gia chương trình dạy chơi bóng bầu dục duy nhất của Việt Nam, được triển khai cho trẻ em ở một số xã xa xôi, nơi một số cầu thủ thậm chí phải di chuyển bằng thuyền đến các buổi tập. Các buổi tập này thường được diễn ra giữa khung cảnh của ruộng bậc thang và nhiều người xem tò mò.

Ít bạn trẻ nào biết bất cứ điều gì về bóng bầu dục khi họ tham gia chương trình này, thay vào đó, các em thường ngạc nhiên khi nhìn thấy trái bóng hình quả trứng, nhưng bây giờ người hâm mộ quan tâm đến việc theo dõi chặt chẽ giải vô địch thế giới bóng bầu dục - Rugby World Cup - ở Nhật Bản, giải đấu sẽ bắt đầu vào tháng Chín năm nay.

"Tôi chưa xem bóng bầu dục quốc tế ... nhưng nếu có thể, tôi chắc chắn sẽ xem World Cup bóng bầu dục", Bảo Châm, 14 tuổi, một cầu thủ của đội Cáo Bạc ở huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình cho biết.

Với World Cup bóng bầu dục đầu tiên được tổ chức ở châu Á, các nhà tổ chức đang hy vọng sẽ thúc đẩy sự phổ biến của môn bóng bầu dục ở những người ủng hộ như Kim Bôi, nơi hầu hết trẻ em coi Lionel Messi là anh hùng nhưng chưa bao giờ nghe về Dan Carter vĩ đại của New Zealand.

Việt Nam là một trong số ít các quốc gia ở Đông Nam Á không có liên đoàn bóng bầu dục và các trò chơi quốc tế không được phát sóng thường xuyên trên truyền hình cáp.

Điều đó có nghĩa là môn thể thao này vẫn ở bên lề, khiến chương trình dạy chơi bóng bầu dục ở Kim Bôi có gì đó khác thường.

Lần đầu tiên đi máy bay
Ra mắt vào năm 2015, chương trình ChildFund Pass It Back nhằm mục đích dạy trẻ kỹ năng sống, với các bài học về sức khỏe hoặc lập kế hoạch cho tương lai xen kẽ với các buổi đào tạo bóng bầu dục.

Các cầu thủ từ 11 đến 16 tuổi thường xuyên gặp nhau vào cuối tuần để chơi bóng bầu dục đai, vốn không có gì khó khăn so với cách chơi bóng bầu dục va chạm.

Có hơn 6.100 người chơi và huấn luyện viên tham gia chương trình này tính đến nay, hơn một nửa trong số đó là nữ, ở Việt Nam, Lào, Đông Timor và Philippines.

Hơn một nửa số người chơi trong chương trình là nữ. Ảnh của AFP / Manan Vatsyayana.

Một số cầu thủ sẽ đến Nhật Bản vào tháng 3 với ChildFund - lần đầu tiên đi bằng máy bay - để tập luyện bóng bầu dục và các buổi tập kỹ năng sống.

Bóng bầu dục không phải là sự lựa chọn rõ ràng nhất. Bóng đá, bóng chuyền và cầu mây nổi lên như những lựa chọn khi chương trình được thí điểm ở Lào, nhưng bóng bầu dục được coi là trung lập về giới tính nhất.

"Các cô gái trẻ trong xã muốn thử môn thể thao mới này mà họ chưa từng thấy trước đây, nó không được coi là môn thể thao của con trai", John Harris, nhân viên hoạt động khu vực của chương trình, nói với AFP.

Tuy nhiên, một số người tham gia tại Việt Nam đã phải đẩy lùi một lần nữa những định kiến về giới.

Huấn luyện viên Bùi Thị Lan được bố mẹ chồng nói rằng cô nên từ bỏ bóng bầu dục sau khi kết hôn và sinh con - phù hợp với kỳ vọng rằng phụ nữ nên tránh chơi các môn thể thao ồn ào

Lan đã không làm theo những “kỳ vọng” đó.

Cô đã trở lại huấn luyện bốn tháng sau khi sinh con và hiện đang giảng dạy cho 60 bạn trẻ, bốn buổi mỗi tuần.
"Bóng bầu dục mang lại cho tôi thu nhập để tôi có thể tự chăm sóc bản thân, làm việc và học tập cùng một lúc", cô nói với AFP tại một buổi đào tạo gần đây, nơi cô cho con ăn giữa các phần giảng dạy.

Ảnh hưởng từ thời thuộc địa

Các cầu thủ đang đi chân trần và tập luyện trên một sân đất. Ảnh của AFP / Manan Vatsyayana.

Đấu tranh với bất bình đẳng không phải là rào cản duy nhất.

Không có từ vựng trong tiếng Việt cho môn thể thao này và một số thuật ngữ được đặt ra khi đang chơi.
Scrum là "mai rùa" trong tiếng Việt, và tên của môn chơi chỉ đơn giản được gọi theo tên trái bóng là “bóng bầu dục”

Bóng bầu dục không phải lúc nào cũng xa lạ với Việt Nam, mặc dù nó chưa bao giờ được phổ biến rộng rãi với người dân địa phương.

Người Pháp được cho là người đầu tiên mang bóng bầu dục đến đất nước này, và một đoạn trích từ một cuốn danh bạ điện thoại năm 1933 mô tả sân vận động thể thao Sài Gòn ghi chú một sân bóng bầu dục với 3.000 khán giả.

Ngày nay không có người chơi chuyên nghiệp gốc Việt nào ở nước ngoài và chỉ là một nhóm nhỏ người nước ngoài chơi giải trí ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

Nhưng trò chơi không hoàn toàn xa lạ ở Việt Nam, vì nó có nhiều điểm tương đồng với các hoạt động trong lễ hội năm mới như môn vật cầu truyền thống – trò chơi mà những người đàn ông mặc áo đấu vật, trnah giành nhau sở hữu một quả bóng gỗ lớn trên sân.

Giờ đây các ngôi sao bóng bầu dục trẻ vừa chớm nở của Việt Nam hy vọng môn thể thao này sẽ bắt đầu phổ biến.

"Tôi thực sự mong muốn một ngày nào đó Việt Nam sẽ tham gia World Cup bóng bầu dục và tôi hy vọng sẽ trở thành một thành viên của đội bóng đó", HLV Bùi Văn Nhân, 17 tuổi, nói với AFP.

Nguồn: AFP; Dịch: ChildFund Việt Nam

Tin khác